صائن الدين على بن تركه

97

چهارده رساله فارسى ( فارسى )

« و « 1 » از براى همان خصوصيت است كه نماز صبح را متحقق است به مبدأ ، هم از روى وقت و هم از روى عدد كه قنوت در آن هم مسنون آمده » « 2 » . ابروى دوست گوشهء محراب دولت است * اينجا به مال چهره و حاجت بخواه از او و اما بيان سنن رواتب « 3 » و تحقيق وجه تفصيلى آن پوشيده نيست كه هم از سياق سخن مقدمه معلوم مىشود كه سنن رواتب در مقابلهء فرائض واقع شده است از روى احكام . چه همچنان‌كه بر آن « 4 » حكم مبدأ وجودى و بطون غلبه دارد و ازاين‌رو اعداد آن بر هر سه تقدير فرد واقع گشته ، بر سنن مذكور حكم جمعيت كونى و ظهور بايد كه غالب باشد . و ازاين‌رو است كه باوجود اختلافى كه در رواتب واقع شده ، همه در عدد زوج متفق‌اند ، چه آنچه بيشتر شافعيه « 5 » برآنند ، ده است ، و از آن حنفيه دوازده ، و بر قول بعضى از شافعيه چهارده ، و چون عدد ده ما به الاتفاق همه بود ، بناى تحقيق معنى بر آن نهاده شد . حال آنكه در صحيفهء تحقيق اوقات همانا روشن گشته باشد كه صورت كون در خارج سايهء شخص محسوس است ، و اوقات و اعداد رواتب مرتبط به اوضاع و احكام آن است ، و از اينجاست كه وقت سنت صبح مقدم بر فرض آمده كه حكم ظليت در آن بيشتر است و از آن شام برعكس . هرگاه كه اين مقدمه روشن گشته ، ببايد دانست كه چون حضرت رسالت پناه ختمى - صلى اللّه عليه و سلم - مبعوث از براى تمام اظهار شده ، هرآينه اوضاع خاصهء او بايد كه كاشف باشد از خصوصيات هر چيز . و از اينجاست كه سنن رواتب بر وجهى منضم فرموده با فرائض كه مشعر به خصوصيات هريك مىتواند شد . چه وضع هيچ‌يك مكرر واقع نشده است . يكى را به عرّ و از آن سنن تنبيه بر خصوصيتش فرموده و يكى را به احاطت آن سنن بر او . و اين هر دو

--> ( 1 ) - عبارت ميان گيومه در نسخهء « ب » نيست . ( 2 ) - ب : فرد . ( 3 ) - ب : روايت . ( 4 ) - ب : بر اين . ( 5 ) - ب : شافعيه ده است .